Namizədlərdən birinin Rusiyada milyard dollarlıq biznesi olduğu aşkar edilib

Beynəlxalq Şahmat Federasiyasının (FİDE) prezidenti vəzifəsinə namizəd Vadim Rozenşteyn Rusiya ilə biznes əlaqələrinə görə reputasiya qalmaqalının mərkəzində olub.

Bu barədə Oxuməni.az UNIAN-ın araşdırmasına istinadən məlumat yayıb.

FİDE prezident seçkiləri 26 sentyabrda Səmərqənddə keçiriləcək. Bu vəzifə uğrunda üç namizəd mübarizə aparacaq: alman sahibkarlar Yan-Henrik Büttner və Vadim Rozenşteyn, eləcə də Qazaxıstan Şahmat Federasiyasının prezidenti Timur Turlov.

Jan-Henrik Büttner şahmat siyasətinə özəl biznesdən gəlib. O, Maqnus Karlsenlə birlikdə Freestyle Chess-in həmtəsisçisi və peşəkar şahmatda tanınmış özəl investordur. Büttner öz proqramında milli federasiyaların gücləndirilməsinə və FIDE-nin kommersiya komponentinin inkişaf etdirilməsinə diqqət yetirir.

Eyni zamanda, Almaniya Şahmat Federasiyası Büttnerin namizədliyi ilə bağlı onlarla əlaqə saxlamadığını, yəni federasiyanın onu dəstəkləmədiyini bildirib.

Namizəd özü qeyd edir ki, FIDE siyasi təşkilata çevrilməməli, eyni zamanda beynəlxalq qaydalara və qanunlara riayət etməlidir.

Timur Turlov başqa bir namizəddir. Ukrayna 2022-ci ildə ona qarşı sanksiyalar tətbiq etdi, lakin tammiqyaslı işğal başladıqdan sonra o və onun təsisçisi Freedom Holding Corp. Ukraynaya əhəmiyyətli yardım göstərdilər.

NV-nin məlumatına görə, Turlov Ukraynaya humanitar yardım üçün 1 milyard tenge bağışlayıb ki, bu da o vaxta qədər təxminən 100 milyon qrivna təşkil edib. O, həmçinin Qazaxıstan xeyriyyə fondlarına 31 milyon qrivnadan çox ianə edib.

Freedom Holding öz növbəsində Ukraynaya Kömək Mərkəzinə 2,35 milyon avro, uşaq xəstəxanaları üçün tibbi avadanlıqlara 600.000 avro və UNITED24 vasitəsilə cəbhə bölgələri üçün təcili yardım maşınlarına 2 milyon avro ianə edib.

Şirkət həmçinin sığınacaqların tikintisini, Nikolayevdə su təchizatının bərpasını və Superinsanların reabilitasiya mərkəzinin yaradılmasını maliyyələşdirib.

Bu məlumatlar Censor.NET tərəfindən 2023-cü ildə dərc edilmiş bir nəşrlə təsdiqlənib. Jurnalistlər Turlovu Qazaxıstan iş adamları arasında Ukraynaya ən böyük özəl donorlar arasında qiymətləndirərək, onun ümumi yardımını 5,5 milyon dollar qiymətləndiriblər.

Eyni zamanda, Turlov və Freedom Holding-in Rusiya kontekstindəki fəaliyyəti də tənqid mövzusu olub. Xüsusilə, şirkət rusiyalı müştərilərlə işləməyə davam etməkdə ittiham olunub. Freedom Holding bu ittihamları rədd edib.

Hazırda ən çox sual özünü Rusiyaya qarşı sərt mövqe tutan namizəd kimi təqdim edən Vadim Rozenşteyn haqqında qaldırılır.

Rozenşteyn Deutsche Welle-yə verdiyi şərhdə 2022-ci ildən etibarən Rusiya ilə biznes əlaqələrinin olmadığını bildirib. Eyni zamanda, mediada yer alan məlumatlara görə, Rusiya reyestrləri iş adamı və ailəsi ilə əlaqəli şirkətlərin Rusiyada fəaliyyətini davam etdirdiyini göstərir.

Xüsusilə, VR Rus MMC aktiv Rusiya şirkətidir. Rusiya reyestrlərinə görə, onun gəliri 2023-cü ildəki 113 milyon rubldan 2025-ci ildə 1,6 milyard rubla qədər artıb və son üç ildə şirkət Rusiya büdcəsinə 400 milyon rubldan çox vergi ödəyib.

FİDE prezidentliyinə namizədin ailəsi ilə birbaşa əlaqəli olan Rusiyanın 2P Integra şirkəti də təcavüzkar ölkədə aktiv fəaliyyətini davam etdirir.

Rəsmi Rusiya reyestrlərindən alınan məlumata görə, şirkət aktivdir və baş direktor və sahibi vəzifəsini Mixail Rozenşteyn tutur. 2025-ci ilin sonuna qədər şirkətin gəliri təxminən 2,1 milyard rubl təşkil edib. Şirkət Rusiya büdcəsinə vergi şəklində 551 milyon rubl ödəyib.

UNIAN araşdırması qeyd edir ki, tammiqyaslı müharibənin başlamasından sonra 2R Integra şirkətinin gəliri təxminən 40 dəfə artıb və şirkətin veb saytında Rusiya əleyhinə sanksiyalardan yayınmaq üçün Rusiyaya sənaye avadanlıqları və elektronika təchizatı xidmətləri reklam edilib. Xüsusilə, şirkət Rusiyaya hərbi-sənaye kompleksində istifadə edilə bilən Hindistan istehsalı olan elektrik kabellərinin tədarükünü reklam edib.

Bu ilki FİDE prezident seçkiləri yalnız şahmatın inkişaf proqramlarından daha çox şeyə yönələcək. Namizədlərin biznes əlaqələri, Rusiya və Ukraynaya münasibətləri və beynəlxalq sanksiyalara münasibətləri də nümayəndələr üçün vacib ola bilər.

Üç namizədin hər birinin seçicilərin qərarlarına təsir edə biləcək öz keçmişi və problemləri var.

Əziz Mustafa