Alimlər müəyyən ediblər ki, doğuş zamanı bədən ölçüləri məktəb qiymətlərinə təsir göstərə bilər

Gözləniləndən xeyli az çəki ilə doğulan uşaqlar 14–15 yaşlarında orta hesabla oxu və toplama bacarıqları üzrə bir qədər zəif nəticələr göstərirlər. Norveçdə 92 mindən çox uşağın məlumatlarını araşdıran alimlər bu qənaətə gəliblər. Oxuməni az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri American Journal of Obstetrics and Gynecology (AJOG) jurnalında dərc olunub.

Alimlər hamiləliyin 37–41-ci həftələrində doğulan uşaqların məlumatlarını təhlil ediblər. Doğuş zamanı çəkisi eyni cinsdən olan və eyni hamiləlik müddətində doğulan uşaqlar arasında ən aşağı 10 faizə daxil olan körpələr az çəkili hesab edilib. Bu yanaşma hamiləliyin müddəti ilə əlaqəli adi fərdi fərqləri çəki çatışmazlığından ayırmağa imkan verib.

İbtidai məktəb yaşlarında doğuş zamanı çəkisi az olan uşaqlar riyaziyyat üzrə normal çəkili həmyaşıdlarından təxminən 2,3 bal az toplayıblar. Bu fərq 14–15 yaşlarında da qorunub saxlanılıb və təxminən iki bal səviyyəsində qalıb. Oxu üzrə nəticələr də bir qədər aşağı olub. Bununla belə, tədqiqatçılar ingilis dili testlərində nəzərəçarpacaq fərqlər aşkar etməyiblər.

“Bununla belə, doğuş zamanı çəkisinin az olması uşağın mütləq təhsilində çətinliklərlə üzləşəcəyi demək deyil. Erkən inkişaf mərhələsindəki fərqlər, orta hesabla, təxminən beş yaşa qədər tədricən azalıb, doğuş həftəsi ilə əlaqəli göstəricilərin məktəb nəticələrinə təsiri isə demək olar ki, aradan qalxıb. Doğuş zamanı çəkisi az olan uşaqlarda akademik göstəricilərlə əlaqə daha davamlı olub”, – deyə tədqiqatçılar bildiriblər.

Alimlər mümkün səbəblərdən biri kimi ana bətnində inkişaf şəraitini göstərirlər. Dölün kifayət qədər böyüməməsi, məsələn, uşağı oksigen və qida maddələri ilə təmin edən plasentanın fəaliyyətindəki problemlərlə əlaqəli ola bilər. Əvvəllər alimlər belə amillərin beyin inkişafına da təsir göstərə biləcəyini ehtimal edirdilər. Lakin yeni tədqiqat bu mexanizmi araşdırmayıb və müşahidə olunan fərqlərin səbəbini müəyyən etməyə imkan vermir.

Almaz Həsənli