194 yaşlı tısbağanın DNT-si alimləri heyrətləndirdi – uzunömürlülüyün sirri nədədir?

Dünyanın ən yaşlı quru heyvanlarından biri hesab edilən Conatan adlı tısbağanın genetik araşdırılması alimlərin diqqətini cəlb edib. Təxminən 194 yaşında olduğu ehtimal edilən bu canlı üzərində aparılan tədqiqatlar qocalma prosesinin və uzunömürlülüyün bioloji mexanizmlərinin öyrənilməsi baxımından maraqlı nəticələr ortaya qoyub.
Xarici mətbuatda yayılan məlumata görə, Atlantik okeanının cənubunda yerləşən Müqəddəs Yelena adasında yaşayan Conatan Aldabra nəhəng tısbağası növünə aiddir. Onun dəqiq doğum tarixi məlum deyil. Yaşı 1882-ci ildə adaya gətirilməsi və həmin dövrə aid görüntülər əsasında təxmin edilir.
DNT araşdırmasında maraqlı nəticələr
Alimlər Conatanın genetik materialını araşdıraraq yaşlanma prosesində rol oynaya biləcək bir sıra xüsusiyyətləri öyrəniblər. Tədqiqat zamanı DNT-nin zədələnməsinin bərpası, maddələr mübadiləsi və hüceyrələrin fəaliyyətinin tənzimlənməsi ilə əlaqəli genetik mexanizmlərə diqqət yetirilib.
Araşdırmanın diqqətçəkən istiqamətlərindən biri DNT metilasiyasıdır. Bu proses genlərin fəaliyyətinə təsir göstərir və orqanizmdə müxtəlif bioloji funksiyaların tənzimlənməsində iştirak edir. Alimlər bəzi genetik göstəricilərin yaşlı tısbağada uzun müddət qoruna biləcəyini ehtimal edirlər.
Bu xüsusiyyətlər Conatanın niyə bu qədər uzun yaşadığını tam izah etməsə də, uzunömürlü canlıların orqanizmində baş verən dəyişiklikləri daha dərindən araşdırmağa imkan verir.

Kəşf insan sağlamlığı üçün nə ifadə edir?

Uzunömürlü heyvanların genetik xüsusiyyətlərinin öyrənilməsi insanlarda qocalma prosesinin daha yaxşı anlaşılmasına kömək edə bilər. Xüsusilə hüceyrələrin fəaliyyətinin qorunması və yaşla əlaqəli xəstəliklərin yaranma mexanizmləri alimlərin diqqət mərkəzindədir.
Bununla belə, tədqiqatın nəticələrini insanlara birbaşa tətbiq etmək hələ mümkün deyil. Conatanın uzunömürlülüyünün konkret səbəblərini müəyyənləşdirmək və əldə olunan nəticələrin digər canlılar üçün də keçərli olub-olmadığını aydınlaşdırmaq üçün əlavə elmi araşdırmalara ehtiyac var.
Conatanın nümunəsi bir daha göstərir ki, təbiət uzunömürlülüyün öyrənilməsi üçün mühüm imkanlar təqdim edir. Alimlər üçün əsas məsələ isə bu canlıların bioloji xüsusiyyətlərini araşdıraraq qocalma prosesinin necə baş verdiyini daha yaxşı anlamaqdır.

Şahmurad