Xərçənglə əlaqəli zülalın xroniki ağrıların səbəbi olduğu məlum olub

Texas Universitetinin M. D. Anderson adına Xərçəng Mərkəzinin alimləri sinir zədələnməsindən sonra xroniki ağrıların yaranmasında və davam etməsində əsas rol oynaya biləcək bir zülal aşkar ediblər. Bu, bəzi xərçəng növlərinin inkişafındakı rolu ilə yaxşı tanınan BRAF zülalıdır. Oxuməni.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Science Signaling" (SciSign) jurnalında dərc olunub.

Tədqiqatçılar sinir zədələnməsindən sonra yaranan və uzun müddət davam edə bilən neyropatik ağrı vəziyyətini öyrəniblər. Belə ağrılar çox vaxt adi ağrıkəsicilərə qarşı davamlı olur.

Məlum olub ki, sinir zədələndikdən sonra BRAF periferik sinir hüceyrələrindən onurğa beynindəki uclarına doğru hərəkət edir. Orada o, NMDA-reseptorlarının işini gücləndirən siqnal proseslərini işə salır. Bu zülal strukturları sinir hüceyrələri arasında siqnalların ötürülməsində iştirak edir və onların həddindən artıq aktivliyi ağrı hissini gücləndirə bilər.

Alimlər BRAF-ı vemurafenib preparatı ilə blokladıqda, heyvanların toxunmaya, təzyiqə və istiliyə qarşı həssaslığı azalıb. Oxşar effekt BRAF ilə əlaqəli MEK siqnal yolunu bloklayan selumetinib preparatından istifadə edildikdə də müşahidə olunub. Eyni zamanda, sinir zədələnməsi olmayan heyvanlarda normal həssaslıq dəyişməyib.

Əlavə təcrübələr zülalın rolunu təsdiqləyib: Braf geninin çıxarılması xroniki ağrı həssaslığını azaldıb, BRAF-ın süni aktivləşdirilməsi isə əksinə, sinir zədələnməsi olmadan belə yüksək həssaslığa səbəb olub.

Tədqiqatçıların sözlərinə görə, bu kəşf artıq mövcud olan xərçəng əleyhinə preparatlardan neyropatik ağrılarla mübarizədə istifadə etmək imkanı yaradır. Lakin hələlik nəticələr yalnız klinikayaqədərki modellərdə əldə edilib. Alimlər bu yanaşmanı insanlar üzərində yoxlamazdan əvvəl optimal dozaları, preparatların çatdırılma üsullarını və mümkün yan təsirləri müəyyən etməlidirlər.

Almaz Həsənli