Özbəkistanın qaz idxalı ilk beş ayda 724,7 milyon dollara qədər artıb

Yanvar-may ayları arasında Özbəkistan 724,7 milyon dollar dəyərində təbii qaz idxal edib ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 84,1% çoxdur. Bundan əlavə, yenilənmiş statistikada 2025-ci ilin ilk beş ayı üçün bu rəqəm ötən ilin hesabatından 108,1 milyon dollar çox olub. Qaz ixracı təxminən üçdə bir qədər azalıb. Oxuməni.az-ın verdiyi xəbərə görə bu barədə Özbəkistan Milli Statistika Komitəsinin məlumatında deyilir.

Milli Statistika Komitəsinin məlumatlarına görə, 2026-cı ilin yanvar-may ayları arasında Özbəkistan 724,7 milyon dollar dəyərində təbii qaz idxal edib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 84,1% çoxdur. Milli Statistika Komitəsinin yenilənmiş məlumatlarına görə, 2025-ci ilin yanvar-may aylarında qaz idxalı 393,6 milyon dollar təşkil edib.

Lakin bir il əvvəl dərc olunmuş hesabatda eyni dövrdə qaz idxalının həcmi 285,5 milyon dollar göstərilmişdi. Buna görə də, 2025-ci ilin yanvar-may ayları üçün yenilənmiş və ilkin məlumatlar arasındakı fərq 108,1 milyon dollardır.

Son məlumatlara görə, Özbəkistana yanvar ayında 167,6 milyon dollar, fevralda 34,6 milyon dollar, martda 158,3 milyon dollar, apreldə 147,8 milyon dollar və mayda 216,4 milyon dollar dəyərində təbii qaz tədarük edilib. May ayı göstəricisi ilin əvvəlindən bəri ən yüksək göstərici olub.

İlk beş ay ərzində təbii qaz ixracı 202,9 milyon dollara düşüb ki, bu da əvvəlki ilin eyni dövründəki 288 milyon dollarlıq göstəricidən 29,5% azdır. Statistikaya görə, yanvar ayında heç bir tədarük həyata keçirilməyib və fevral ayında bərpa olunub, ixrac isə 7,1 milyon dollar təşkil edib. Mart ayında tədarüklər 29,4 milyon dollara, apreldə 92,7 milyon dollara, mayda isə 73,5 milyon dollara çatıb.

Çin Baş Gömrük İdarəsinin məlumatlarına görə, Özbəkistan yanvar-may ayları arasında Çinə 139,6 milyon dollar dəyərində təbii qaz ixrac edib. Yanvar ayında 1,09 milyon dollarlıq kiçik tədarüklər qeydə alınıb, ardınca iki aylıq fasilə verilib. Çin aprel ayında yenidən Özbəkistan qazının idxalını qeydə alıb və ümumi məbləği 44,97 milyon dollar olub və may ayında bu rəqəm 93,6 milyon dollara çatıb. Bu, ilin əvvəlindən bəri Özbəkistandan Çinə ən böyük aylıq qaz tədarükü həcmi olub.

Özbəkistan 2025-ci ilin yanvar-may ayları arasında Çinə 264,9 milyon dollar dəyərində qaz ixrac edib ki, bu da 2026-cı ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 1,9 dəfə çoxdur. Həmin vaxt tədarüklər bütün beş ay ərzində həyata keçirilib.

Əvvəllər Özbəkistanın qaz ixracının demək olar ki, hamısı Çinə gedirdi. Çin gömrük məlumatlarının Özbəkistan qazının idxalı ilə bağlı məlumatları ümumiyyətlə Özbəkistan tərəfinin dərc etdiyi rəqəmlərdən yüksək olub.

Məsələn, 2025-ci ilin sonuna qədər Çin Özbəkistandan qaz idxalını 773,3 milyon dollar olaraq qiymətləndirib. Lakin Özbəkistan statistikasına görə, təkcə Çinə deyil, bütün təbii qaz ixracatı 628,8 milyon dollar dəyərində olub. Fərq 144,5 milyon dollar olub.

2020-ci ildən 2025-ci ilə qədər olan altı il ərzində iki ölkənin qaz təchizatı məlumatları arasındakı fərq 687,2 milyon dollara çatıb.

2026-cı ilin yanvar-may ayları ərzində fərq də əhəmiyyətli olub, lakin bu dəfə əks istiqamətdə olub: Özbəkistan tərəfi Çindən daha çox ixrac həcmi bildirib. Fərq 63,3 milyon dollar olub.

Nəzəri olaraq, bu qazın bir hissəsi Tacikistan və ya Qırğızıstan kimi digər ölkələrə də tədarük edilə bilərdi. Lakin Qırğızıstan statistikasına görə, yanvar-aprel ayları ərzində ora Özbəkistan qazı tədarük edilməyib. Tacikistan qaz idxalının həcmlərini açıqlamır, lakin əvvəlki illərdə onlar əhəmiyyətsiz olub.

Əziz MUSTAFA