Avropada inflyasiya neftin 110 dollara düşməsi səbəbindən rekord həddə çatıb

Avropa neft böhranı səbəbindən yeni qiymət artımından əziyyət çəkir. Almaniya və İspaniyada inflyasiya aprel ayında Yaxın Şərqdəki hərbi münaqişə səbəbindən yenidən çoxillik zirvələrə çatdı. Oxuməni.az bu barədə The Wall Street Journal-a istinadən məlumat verir.

Qiymətlər analitiklərin gözlədiyindən daha sürətlə artır. Almaniyada istehlak səbəti ötən illə müqayisədə 2,9% artıb. Bu, mart ayında qeydə alınan 2,8%-dən yüksəkdir. Dövlət agentliyi Destatis bunun 2024-cü ilin əvvəlindən bəri ən yüksək inflyasiya səviyyəsi olduğunu təsdiqləyir.

İspaniya daha da pis dinamika göstərir. Orada inflyasiya 3,5%-ə yüksəlib. Rəsmi agentlik INE son bir ildə ən yüksək qiymət səviyyəsini qeydə alıb.
Enerji inflyasiyanın əsas hərəkətverici qüvvəsinə çevrilib. Yanacaq və elektrik enerjisinin qiymətləri hər şeyi özü ilə birlikdə aşağı sürüb. Almaniyada enerji xərcləri 10,1% artıb ki, bu da 2023-cü il enerji böhranından bəri almanların ciblərinə ən böyük zərbədir.

Əlbəttə ki, səbəb Hörmüz boğazının bağlanmasıdır, analitiklər deyirlər. Brent markalı xam neftin qiyməti artıq bareli 110 dollardan çoxdur və ABŞ ilə İran arasında danışıqlar dayanıb ki, bu da investorları qorxudur.
Bankirlər vəziyyəti diqqətlə izləyir, çünki Eurostat bu gün, 30 apreldə avrozona üçün ümumi məlumatları açıqlayacaq. Faiz dərəcəsi qərarı bu rəqəmlərdən asılı olacaq. Hələlik ekspertlər faiz dərəcələrinin dəyişməz qalacağını proqnozlaşdırırlar.
AMB prezidenti Kristin Laqard olduqca sərt danışıb və heç bir tez bir zamanda rahatlama vəd etmir.

"Bu münaqişə başlamazdan əvvəl olduğumuz yerə qayıtmağın asan yolu yoxdur. Ev təsərrüfatları və müəssisələr böyük bir inflyasiya şoku yaşayıblar və artan xərclərə daha həssas ola bilərlər. Əzələ yaddaşı hələ də təzədir", - AMB prezidenti bildirib.

Gələcəkdə avropalılar üçün nə gözləmək olar
İqtisadi gözləntilər göstəricisi 2020-ci il pandemiyası səviyyəsinə düşdüyündən, biznes əhval-ruhiyyəsi pisləşir. O vaxtlar karantinlər iqtisadiyyatı iflic etdi, indi isə müharibə və qiymətlər.

AMB artıq ilkin hesablamalar aparıb:

• Neft qiymətlərinin hər 14% artması ümumi inflyasiyaya 0,5% əlavə edir.
• 2026-cı ildə inflyasiya orta hesabla 2,6% olacaq. Bu, bankın 2% hədəfini xeyli üstələyir.
• İqtisadçıların ən pis ssenarisi dəhşətlidir: münaqişə uzanarsa, inflyasiya 2027-ci ildə 4,8%-ə çata bilər. Bu, milyonlarla avropalı üçün uzun müddət yüksək yaşayış xərcləri və aşağı alıcılıq qabiliyyəti demək olardı.
• Hörmüz böhranı Ukraynada da hiss olunur. Ərzaq qiymətlərinin bir il ərzində artacağı gözlənilir və bu, iki mərhələdə baş verə bilər.

Enerji qiymətlərinin artması ilə bağlı problemlər kiçik və orta sahibkarlığa zərbə vurur. Kiyevdə son iki ayda təxminən 400 qəhvəxana və fast food məntəqəsi bağlanıb.

Paytaxtda qiymətlər də rekordlar qırır. Bəzi malların qiyməti bir ayda 15%-dən çox artıb.

Əziz MUSTAFA