Bu gün ABŞ-da ara seçkilər keçiriləcək: Tramp komandasının gələcək taleyi səsvermənin nəticələrindən asılı olacaq
3 noyabr çərşənbə axşamı günü ABŞ-da ara seçkilər keçiriləcək ki, bu da Donald Trampın ikinci prezidentlik müddəti üçün dönüş nöqtəsi ola bilər. Demokratlar ABŞ Nümayəndələr Palatasında və Senatında - və ya heç olmasa hazırda Respublikaçılar tərəfindən idarə olunan bu iki Konqres palatasından birində - çoxluq qazana bilsələr, bu, Trampın real səlahiyyətlərini və siyasi təsirini əhəmiyyətli dərəcədə məhdudlaşdıra bilər.
Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə Reuters-in yaydığı analitik yazıda deyilir.
Donald Trampın adı seçki bülletenində olmasa da, ABŞ prezidenti Respublikaçı seçicilərin bu seçkiləri ona qarşı şəxsi etimad səsverməsi kimi qəbul etmələri üçün əlindən gələni edib. Seçkilərdən əvvəlki son bir ay ərzində o, prezidentlik kampaniyası üslubunda ABŞ-ın müxtəlif ştatlarında təxminən 20 mitinq və ictimai tədbir keçirib. Lakin, CNN-in məlumatına görə, onlar daha çox "vida turu"nu xatırladırdı - çünki bu, Trampın Respublikaçılar Partiyasının "bayraqdaşıyıcısı" kimi xidmət etdiyi sonuncu belə tədbirlər ola bilərdi.
Bu seçkilərlə Tramp siyasi qüvvəsi üçün aktivdən öhdəliyə çevrilib və ABŞ-da o, getdikcə "axsaq ördək" adlandırılmağa başlayıb. ABŞ prezidenti və onun partiyasının bəyənmə reytinqlərinə ən çox təsir edən Amerika seçicilərinin Tramp administrasiyasının İrana qarşı müharibəsi səbəbindən yaşayış xərclərinin və yanacaq qiymətlərinin əhəmiyyətli dərəcədə artmasından narazılığı olub. Ipsos/Reuters sorğusuna görə, bu məsələ seçicilər üçün əsas prioritetə çevrilib: respondentlərin 73%-i ölkədə yaşayış xərclərinin səhv istiqamətdə getdiyini bildirib. Eyni məlumatlara görə, Trampın bəyənmə reytinqi oktyabr ayında rekord səviyyədə - 31%-ə düşüb və seçkilərdən bir həftə əvvəl cəmi bir faiz bəndi artaraq 32%-ə düşüb. Tədqiqat həmçinin müəyyən edib ki, oktyabr ayının sonunda qeydiyyatdan keçmiş seçicilərin 47%-i Demokratlara səs verməyə hazırdır, yalnız 36%-i isə Respublikaçılara səs verməyə hazırdır (nəzəri olaraq, ABŞ seçkilərində olduğu kimi, konkret namizədlər əvəzinə bir partiya seçmək).
Lakin, ABŞ seçki sisteminin reallığı daha mürəkkəbdir. "Ümumi səsvermə sorğuları, respondentlərin Konqresdə hansı partiyanın hakimiyyətdə görmək istədiyini göstərən milli sorğulardır. Bu cür sorğular ölkənin ümumi əhval-ruhiyyəsini əks etdirsə də, ayrı-ayrı ştatlarda və Konqres dairələrindəki döyüşlərin nüanslarını nəzərə almır - bunlar Senat və Nümayəndələr Palatasına kimin nəzarət etdiyini müəyyən edənlərdir", - Reuters seçkiqabağı sorğu məlumatlarını ümumiləşdirib.
Bu erkən səsvermə seçkiləri artıq rekordlar qırır: Florida Universitetinin məlumatlarına görə, 2 noyabr tarixinə ABŞ-da 54,5 milyon səs verilib. Bu, 2022-ci ildəki əvvəlki ara seçkilərdə verilən erkən səslərin ümumi sayından təxminən 10 milyon çoxdur.
ABŞ-da ara seçkilər yeni prezidentin seçilməsindən iki il sonra, onun dörd illik səlahiyyət müddətinin təxminən yarısında keçirilir. Hər bir Amerika lideri üçün bu, təmsil etdiyi partiyaya ictimai etimadın və müəyyən dərəcədə şəxsi münasibətinin əhəmiyyətli bir sınağıdır.
Erkən səsvermə bu il noyabrın ilk çərşənbə axşamı, 3 noyabrda keçiriləcək. Nəticələr vacibdir, çünki onlar ölkədəki siyasi mənzərəni əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirə və ABŞ Konqresində prezident partiyasının rolunu gücləndirə və ya zəiflədə bilər. Nəticə etibarilə, prezidentin qanunvericiliyi və öz siyasətini irəli sürməsi az-çox çətin olacaq.
Əziz Mustafa
