Trampın Putinlə isti münasibətləri ona Konqres üzərində nəzarəti itirmək bahasına başa gələ bilər

ABŞ prezidenti Donald Tramp kəskin siyasi təhlükə dövründə Rusiya diktatoru Vladimir Putinə olan rəğbətini itirir, respublikaçıları ara seçkilərin ortasında qurtuluş axtarmağa məcbur edir, Moskvaya isə birtərəfli güzəştlər edir.

Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə Axios məlumat yayıb.

Jurnalistlərin qeyd etdiyi kimi, seçkilərdən cəmi üç həftə əvvəl Tramp, Ağ Evin hazırkı prezidentinin tərəfdarları da daxil olmaqla, əksər amerikalıların nifrət etdiyi Putinlə qalmaqalla pozulmuş münasibətlərini yeniləyir.

Məqalədə deyilir ki, cümə günü diktatorla danışdıqdan sonra ABŞ prezidenti beş günlük genişmiqyaslı diplomatik güzəştlər kampaniyasına başlayıb və Rusiyanı qoruyub saxlayıb, vətəndaşlar səs verməyə hazırlaşarkən ikitərəfli tənqidlərə səbəb olub.

Axios yazır ki, Rusiya üçün faydalar göz qabağındadır. Trampın güzəştlərinin Amerika təhlükəsizliyi, Avropa müttəfiqləri və ya öz siyasi perspektivləri üçün nə demək olduğu daha az aydındır.

Enerji analitikləri dizel yanacağı müqaviləsinin İranla müharibə səbəbindən kəskin şəkildə artan ABŞ-da yanacaq qiymətlərini əhəmiyyətli dərəcədə azaldacağına şübhə edirlər.

Bundan əlavə, Vaşinqton, Rusiya təxribat, kiberhücumlar və dron hücumları da daxil olmaqla hibrid kampaniyasını gücləndirdiyindən tarixi təhlükə ilə üzləşən NATO alyansı ilə əlaqələrini kəsir.

YouGov-un yanvar ayında keçirdiyi sorğuya görə, Konqresə nəzarət tarazlıqda qaldığı bir vaxtda Tramp, 2024-cü il seçicilərinin 81%-i tərəfindən mənfi qiymətləndirilən bir diktatoru dəstəkləyir.

Trampın Putinlə isti münasibətləri 2016-cı ildən bəri Rusiyanın Hillari Klintonu məğlub etməsinə kömək etmək üçün prezident seçkilərinə müdaxilə etdiyi vaxtdan bəri onun siyasi karyerasını izləyir.

"Axios" xəbər verir ki, Konqres üzərində nəzarəti itirmək Trampın qanunvericilik gündəliyini iflic edə və administrasiyasını illərlə davam edən araşdırmalara və məhkəmə çağırışlarına məruz qoya bilər.

Lakin, həyəcan verici sorğu məlumatları toplandıqca, prezident, onu hakimiyyətdə saxlamaq üçün mübarizə aparan respublikaçılar üçün nəticələrindən asılı olmayaraq, getdikcə daha çox sərt siyasi instinktlərinə tabe olmağa hazır görünür.

9 oktyabrda Putinlə telefon danışığı zamanı Tramp Amerika və qlobal bazarlara 300.000 ilə 3 milyon ton arasında Rusiya dizel yanacağı tədarük etməyə razılaşıb. ABŞ prezidentinin sözlərinə görə, bu, "qiymətlərin aşağı düşməsinə kömək etməlidir". Kreml də öz növbəsində, Ukraynanın neft emalı zavodlarına artan zərbələr fonunda 2026-cı ilin iyul ayında tətbiq edilən dizel ixracına qoyulan qadağanı vaxtından əvvəl ləğv etdi.

Həmçinin oxuyun: "O, bir şeyə hazırlaşır". Medianın məlumatına görə, Tramp 20 ildən artıqdır ki, ilk dəfə olaraq ATƏT müşahidəçilərini ara seçkilərə dəvət etməyib.

9 oktyabr axşamı Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski ABŞ-ın Rusiya yanacağının Amerika və qlobal bazarlara tədarükünə icazə vermək qərarını şərh edərkən bunu zəif adlandırdı. O, qeyd etdi ki, Tramp Mayamidə keçirilən Ukrayna-ABŞ danışıqları zamanı Putinlə razılığa gəlib.

Cavab olaraq, Tramp ukraynalı həmkarını tənqid edərək, "Ukraynanın yeni prezident seçməsinin vaxtıdır" dedi. O, həmçinin Rusiya ilə sülh müqaviləsinin olmamasında yenidən Kiyevi günahlandırdı və Zelenskini müqavilə bağlamaqda "istəksizlikdə" günahlandırdı.

11 oktyabrda Putinlə telefon danışığından sonra Tramp sözdə enerji atəşkəsi elan etdi. Amerika prezidenti bunun "bundan sonra" qüvvədə olduğunu və hər iki tərəfin buna razı olduğunu bildirdi. Lakin Financial Times qəzetinin məlumatına görə, Ukrayna o vaxt belə bir razılaşmadan xəbərsiz olub. Bu arada Rusiya Ukraynanın enerji infrastrukturuna zərbələr endirməyə davam edir.

12 oktyabrda CNN mənbələrə istinadən bildirib ki, Tramp administrasiyası Ukraynaya və onun Avropa müttəfiqlərinə xəbərdarlıq edib ki, əgər Kiyev Rusiyanın enerji obyektlərinə hücumları dayandırmasa, Vaşinqton kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsini və Avropa ölkələrinin Ukrayna üçün Amerika silahlarının alınmasını dayandıra bilər.

Əziz Mustafa