Misir, Yunanıstan və Kipr Kipr qazının Avropaya tədarükü planını dəstəkləyir
Misir, Yunanıstan və Kipr Kipr qazının Misir ixrac müəssisələri vasitəsilə Avropaya tədarükü planlarını dəstəklədiklərini təsdiqlədilər. Liderlər bunu El Alameində keçirilən görüşdən sonra açıqladılar. Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə Euronews-in məlumatında deyib..
Yunanıstan həmçinin Cənub-Şərqi və Mərkəzi Avropa ölkələrinə qaz tədarükü üçün mümkün marşrut təklif etdi.
Planlar İrandakı müharibə və Hörmüz boğazının blokadası səbəbindən Fars körfəzindən mayeləşdirilmiş təbii qaz tədarükündəki fasilələr fonunda ortaya çıxdı və bu da avropalı alıcıları alternativ mənbələr axtarmağa məcbur etdi.
Misir Prezidenti Əbdül Fəttah əl-Sisi, Yunanıstan Baş naziri Kiriakos Mitsotakis və Kipr Prezidenti Nikos Xristodulides birgə bəyannamədə Kiprin dəniz qaz yataqlarının Misir infrastrukturuna qoşulmasının tez bir zamanda başa çatdırılmasına çağırdılar.
Kiprin ilk qaz layihəsi olan Cronosun 2028-ci ildə istehsalına başlaması planlaşdırılır. Qazın boru kəməri ilə Misirə nəqli planlaşdırılır və orada emal ediləcək, Damiettada mayeləşdiriləcək və dəniz yolu ilə ixrac ediləcək.
Elə həmin gün McDermott şirkəti Eni-nin Kipr törəmə şirkəti ilə Cronos layihəsi üzərində iş üçün 500 milyon dollardan 750 milyon dollara qədər dəyərində müqavilə imzaladığını elan etdi.
Yunanıstan "Şaquli Dəhliz" vasitəsilə Cənub-Şərqi və Mərkəzi Avropaya LNG tədarükü üçün Revythusa və Aleksandrupolis terminallarından istifadə etməyi təklif edir. Mitsotakisin sözlərinə görə, qaz nəzəri olaraq Yunanıstan qurğuları vasitəsilə Avropaya çata bilər.
"Şaquli Dəhliz" Şimali Yunanıstandan Bolqarıstan və Rumıniya vasitəsilə Moldova və Ukraynaya uzanan mövcud qaz ötürmə şəbəkələrini birləşdirir. Bu, Yunanıstan terminallarına çatan LNG-nin daha uzaq Avropa bazarlarına çatmasına imkan verir.
Təklif olunan marşrut, Hörmüz boğazı və Qırmızı dənizi keçərək Misirdən Yunanıstana Aralıq dənizi vasitəsilə qaz nəql etməyi nəzərdə tutur. Bu, Fars körfəzindən artıq müqavilə bağlanmış tədarüklərin istiqamətini dəyişdirmək əvəzinə, Kiprdə hasil edilən qazı əhatə edir.
Beynəlxalq Enerji Agentliyi iyul ayı proqnozunda 2026-2030-cu illər arasında LNG təchizatında məcmu itkilərin 140 milyard kubmetr olduğunu təxmin etmişdir. Təchizat artımına ən böyük təsirin 2026 və 2027-ci illərdə olacağı gözlənilir.
Eyni zamanda, Avropa Rusiya qazının idxalını tamamilə dayandırmağa hazırlaşır. AB qaydalarına görə, Rusiya LNG-sinə tam qadağa 2027-ci ilin əvvəlində, boru kəməri qaz təchizatına isə həmin ilin payızında qüvvəyə minməsi planlaşdırılır.
Planlaşdırılmış istehsal səviyyələrində Cronos-un ildə təxminən 2,8 milyon ton LNG ekvivalenti tədarük edəcəyi gözlənilir. Eni-nin məlumatına görə, yatağın ehtiyatları 3 trilyon kub futdan çoxdur.
Liderlər həmçinin Misirdən Yunanıstana yaşıl elektrik enerjisi ötürmək üçün nəzərdə tutulmuş sualtı kabel olan GREGY layihəsinə dəstəyini bir daha təsdiqlədilər. Onun layihə gücü 3000 MVt-dır.
Xatırladaq ki, əlverişsiz ssenaridə - soyuq qış və davamlı təchizat məhdudiyyətləri - Avropada qaz qiymətləri meqavat-saat üçün 90-120 avroya qədər yüksələ bilər.
Əziz Mustafa
