ABŞ Sikkəxanası Trampın təsviri olan 1 dollarlıq sikkə buraxıb
ABŞ Sikkəxanası 2026-cı il üçün hazırkı prezident Donald Trampın portreti əks olunan yeni 1 dollarlıq sikkənin buraxıldığını təsdiqləyib. Bu, ölkə tarixində ilk dəfədir ki, hazırkı dövlət başçısının gündəlik dövriyyə üçün nəzərdə tutulan sikkə üzərində təsviri yer alır. Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə Euronews məlumat yayıb.
Kolleksiyaçılara sikkələri birbaşa rəsmi kanallar vasitəsilə rulon və kisələr şəklində almaq təklif olunub: 25 sikkədən ibarət bir rulon 61 dollar, 100 sikkədən ibarət bir kisə isə 154,50 dollardır. Bununla belə, belə bir sikkəyə adi qaytarmalarda rast gəlmək olduqca çətin olacaq: metal dollarlar ənənəvi olaraq kağız əskinaslardan daha az populyardır və gündəlik hesablaşmalarda nadir hallarda istifadə olunur.
Numizmatlar arasında əlavə maraq məhdud sayda buraxılan seriyaya yaranıb. İyulun 4-də Sikkəxana üzərində xüsusi “July 4th” nişanı olan 250 min sikkə zərb edib. Bu sikkələr satışa çıxarılan rulon və kisələr arasında təsadüfi şəkildə paylanıb. Xarakterik qızılı rənginə baxmayaraq, onların tərkibində qiymətli metal yoxdur — sikkə 88,5 faiz misdən, həmçinin sink, manqan və nikeldən ibarətdir.
Sikkələr Filadelfiyada zərb edilib və üzərində Sikkəxananın ənənəvi işarəsi yoxdur. Sikkənin ön tərəfini baş qravüraçı Cozef Menna hazırlayıb və bunun üçün Ağ Evin rəsmi portretini əsas götürüb. Tramp sikkədə demək olar ki, qarşıdan təsvir olunub. Onun üzərində ənənəvi “LIBERTY”, “IN GOD WE TRUST” yazıları və “1776–2026” ikili tarixi yer alır.
Sikkənin arxa tərəfində keçmiş baş qravüraçı Frenk Qasparronun hazırladığı prezident gerbi yerləşdirilib. Qartalın qalxanına isə ABŞ-ın 250 illiyi şərəfinə “250” rəqəmi əlavə olunub.
Hüquqi kontekst və tənqid
ABŞ tarixində buna yalnız bir dolayı presedent var. 1926-cı ildə Kalvin Kulic 150 illik müstəqillik yubileyinə həsr olunmuş 50 sentlik xatirə sikkəsində Corc Vaşinqtonun yanında təsvir edilmişdi. Bununla da Kulic sağlığında portreti sikkə üzərində əks olunan ilk ABŞ prezidenti olub. Lakin həmin sikkə yubiley buraxılışı idi və kütləvi dövriyyə üçün nəzərdə tutulmamışdı.
ABŞ qanunvericiliyi, bir qayda olaraq, sağ olan insanların portretlərinin pul üzərində yerləşdirilməsini qadağan edir. Trampın təsviri olan sikkənin buraxılması üçün administrasiya 2020-ci ildə qəbul edilmiş və Trampın ilk prezidentlik dövründə imzaladığı “Dövriyyədə olan kolleksiya sikkələrinin yenidən dizaynı haqqında” (Circulating Collectible Coin Redesign Act) qanundan istifadə edib. Bu sənəd 2026-cı il ərzində ölkənin 250 illiyinə həsr olunmuş simvollardan istifadə etməklə 1 dollarlıq sikkələrin zərb edilməsinə icazə verir.
Sikkənin buraxılması müvafiq qurumların tənqidinə səbəb olub. ABŞ İncəsənət Komissiyası klassik profil portretindən və qartalla bağlı alternativ kompozisiyadan istifadə etməyi tövsiyə edib, lakin onun təklifləri qəbul olunmayıb. Öz növbəsində, Sikkəxananın layihələrini adətən qiymətləndirən Vətəndaş Sikkələri üzrə Məsləhət Komitəsi təqdim olunan dizaynın müzakirəsindən ümumiyyətlə imtina edib.
Almaz Həsənli
