Avropa kəşfiyyatı Putinin müharibəni nə qədər müddətə maliyyələşdirə biləcəyini təxmin edir
Rusiyanın iqtisadi problemləri hələ də Kremli Ukraynaya qarşı müharibəyə xərcləri azaltmağa məcbur etməyib. Əksinə, qlobal neft qiymətlərinin artması Rusiya büdcəsi üçün əlavə gəlir yaradıb və Moskvanın daha ciddi maliyyə təzyiqi ilə üzləşə biləcəyi anı təxirə salıb.
Oxuməni.az xəbər verir ki, bunu Avropanın yüksək vəzifəli kəşfiyyat rəsmisi Fox News-a bildirib
Fox News mənbəyi hesab edir ki, əlavə neft gəlirləri sayəsində diktator Putin Ukraynaya qarşı hərbi kampaniyanı ən azı gələn yaza və ya başqa bir "mövsümə" qədər davam etdirə biləcək. İlin əvvəlində Rusiyanın Urals markalı xam neftinin qiyməti barel üçün 40 dollara və daha aşağı səviyyəyə düşdü. Lakin ikinci rübdə barel üçün 82 dollara yüksəldi - bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən bir yarım dəfə çoxdur.
Məqalədə istinad edilən məlumatlara görə, Rusiya iqtisadiyyatı aprel-iyun ayları arasında təxminən 30 milyard dollar əlavə ixrac gəliri əldə edib. İyul ayında neft və qaz sənayesindən Rusiya büdcəsinə daxilolmalar 934 milyard rubl təşkil edib ki, bu da bir ildən çox müddətdə rekord göstəricidir. Neft qiymətlərinin yüksəlməsi Kremlə büdcə kəsirini azaltmağa və iqtisadi problemlərin Putini müharibəni davam etdirməklə bağlı daha çətin seçim etməyə məcbur edə biləcəyi anı təxirə salmağa imkan verib.
"Bu, Rusiyadakı fundamental iqtisadi problemləri həll etmir", - deyə Avropa kəşfiyyat rəsmisi qeyd edib. Eyni zamanda, o, əlavə edib ki, büdcə baxımından Putin "təzyiq altında deyil".
Əlavə neft gəlirlərinə baxmayaraq, Rusiya büdcəsi çətin vəziyyətdə qalır. Rusiya Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, yanvar-iyul ayları arasında federal büdcə kəsiri 6,5 trilyon rubla çatıb. Bu, 2026-cı il üçün planlaşdırılandan 70% çoxdur. Sberbankın proqnozuna görə, Rusiyanın büdcə kəsiri ilin sonuna qədər 7 trilyon rubla qədər arta bilər. Beləliklə, yüksək neft qiymətləri Rusiyanın iqtisadi problemlərini həll etməyib, sadəcə Kremlə onları maliyyələşdirmək üçün əlavə vaxt verib.
Rusiyanı dayandırmaq üçün xeyli güclü iqtisadi zərbə lazımdır. Peterson Beynəlxalq İqtisadiyyat İnstitutunun baş elmi işçisi Elina Rıbakova da hesab edir ki, mövcud iqtisadi vəziyyət Putini müharibəni bitirməyə məcbur etmək ehtimalı azdır. Onun sözlərinə görə, iqtisadi təzyiq xeyli güclənməlidir. Nümunə olaraq, Rıbakova neftin qiymətinin bir il ərzində barrel üçün təxminən 35-40 dollar səviyyəsində qaldığı bir ssenarini göstərib. Eyni zamanda, neft qiymətlərini yüksək saxlayan ABŞ, İsrail və İran arasındakı müharibə səbəbindən belə bir ssenari hazırda mümkün deyil.
Buna görə də, neft gəlirlərinin hazırkı artımı Rusiya iqtisadiyyatının problemlərdən azad olduğu anlamına gəlmir. Lakin bu, Kremlə yüksək hərbi xərcləri daha uzun müddət saxlamağa və maliyyə çətinliklərinin müharibəni davam etdirmək üçün kritik hala gələ biləcəyi anı təxirə salmağa imkan verir.
Rusiya iqtisadiyyatının tamamilə çökməsinin təxirə salınmasına baxmayaraq, Ukrayna Silahlı Qüvvələri onu yaxınlaşdırmağa hər cür səy göstərir. Son aylarda Ukraynanın pilotsuz təyyarələrinin hücumları Rusiyanın neft emalı gücünün 40%-ə qədərini sıradan çıxarıb. Nəticədə, sakinlərin təxminən üçdə biri yanacaq çatışmazlığı ilə üzləşir. Bundan əlavə, Ukraynanın Rusiya neft emalı zavodlarına effektiv zərbələri və pisləşən yanacaq böhranı səbəbindən Rusiya neft məhsullarının emalı üçün "boz" sxemlərə əl atmağa başlayıb.
Əziz Mustafa
