Fiziklər Yer kürəsində həyatın yaranmasının gözlənilməz səbəbini kəşf ediblər

Amerikalı alimlər qədim asteroid toqquşmalarının Yer qabığını necə parçaladığını və geniş isti yeraltı bulaqlar sistemlərini yaratdığını modelləşdiriblər - bu mühitlər həyatın mənşəyi üçün ən uyğun hesab olunur. Oxuməni.az xəbər verir ki, hesablamalar “AGU Advances” jurnalında dərc edilib.

Hidrotermal sistemlər, həddindən artıq qızmış, minerallarla zəngin suyun dövran etdiyi yeraltı çatlar şəbəkələridir. Aparıcı fərziyyələr göstərir ki, ilk üzvi molekullar və sadə canlı strukturlar təxminən dörd milyard il əvvəl məhz bu sistemlərdə yarana bilərdi. Bu gün ən böyük yerüstü hidrotermal sistem geyzerləri və isti bulaqları ilə tanınan Yellouston Milli Parkıdır. Cənub-Qərb Tədqiqat İnstitutundan olan müəlliflər yüksək sürətli asteroidin bərk süxuru necə parçaladığını və suyun hərəkəti üçün məsaməli kanallar yaratdığını simulyasiya etmək üçün ixtisaslaşmış zərbə fizikası kodundan istifadə ediblər. Məlum olub ki, erkən Yer dövründə baş verən tək bir böyük toqquşma bu gün Yellouston Parkının hamısından 100 dəfə daha güclü hidrotermal aktivlik yarada bilərdi. Sınıqların ölçüsü və keçiriciliyi, yəni suyun keçməsinə imkan vermək qabiliyyəti, əsasən asteroidin ölçüsü və sürəti ilə müəyyən edilmişdir.

Aparıcı müəllif Amanda Aleksanderın hesablamalarına görə, Yer qabığının yuxarı 8 kilometri təxminən 4,3 milyard il əvvəl yüksək keçiriciliyə malik idi və 3,5 milyard il əvvələ qədər - həyatın ilk etibarlı izlərinin göründüyü vaxta qədər belə qalmışdır.

Tədqiqatçı qeyd edib ki, "Bombardman dinozavrların nöqteyi-nəzərindən bir fəlakət idi, lakin ehtimal ki, kimyəvi təkamül üçün əlverişli bir mühit yaratdı".

Almaz Həsənli