ABŞ Ali Məhkəməsi Trampın doğuşla vətəndaşlığa məhdudiyyət qoyan fərmanını ləğv etdi
ABŞ Ali Məhkəməsi prezident Donald Trampın ölkə ərazisində doğulan bütün uşaqlara avtomatik vətəndaşlıq verilməsi hüququnu, Konstitusiyaya 14-cü düzəlişlə təsbit olunmuş bu hüququ məhdudlaşdıran fərmanını qanunsuz elan etdi. Oxuməni.az xəbər verir ki, müvafiq qərar ABŞ-ın Ali Məhkəmə orqanının saytında dərc olunub.
Qərar altı səsə qarşı üç səs fərqi ilə qəbul edilib. Məhkəmə Trampın 20 yanvar 2025-ci il tarixində imzaladığı fərmanı ləğv edib. Sənəddə nəzərdə tutulurdu ki, ABŞ Konstitusiyasına 14-cü düzəliş ölkə vətəndaşı olmayan və ya qanuni daimi rezident statusuna malik olmayan valideynləri olan uşaqlara şamil edilməməlidir. Xüsusilə, məhdudiyyətlər ABŞ-da qeyri-qanuni, yaxud turizm və ya tələbə vizaları ilə olan əcnəbilərin uşaqlarına aid idi.
"Vətəndaşlıq, o zaman da, indi də, siyasi cəmiyyətimizdə azad iştirak etmək hüququna sahib olmaq hüququ idi. 14-cü düzəlişin yaradıcıları bu vədi "bu torpaqda azad doğulmuş hər bir insana" genişləndirdilər. Biz bu vədi bu gün də yerinə yetiririk", - deyə Ali Məhkəmə hakimi Con Roberts "məhkəmənin rəyi" bölməsində yazıb.
Sentyabr 2025-ci ildə ABŞ prezidentinin administrasiyası dövlət başçısının doğuş hüququ ilə vətəndaşlığın ləğvinə yönəlmiş fərmanının konstitusionluğunu nəzərdən keçirmək üçün ABŞ Ali Məhkəməsinə müraciət etdi. Vəzifəsinin ilk günü, 20 yanvarda Tramp "Amerika vətəndaşlığının mənasının və dəyərinin qorunması haqqında" fərman imzaladı. Orada administrasiya, öz fikrincə, 14-cü düzəlişin səhv şərh olunduğunu vurğuladı. Fevralın 5-də dairə hakimi Debra Bordman fərmanın yuxarı instansiya məhkəməsi tərəfindən qərar qəbul edilənə qədər tamamilə bloklanması barədə qərar qəbul etdi.
May 2026-cı ildə ABŞ ölkədə müvəqqəti olan əcnəbilər üçün "yaşıl kart" (qrin-kart) almaq qaydalarını sərtləşdirdi. ABŞ Vətəndaşlıq və İmmiqrasiya Xidmətinin (USCIS) məlumatına görə, daimi yaşayış icazəsi almaq istəyən əcnəbilər indi bu proseduru Dövlət Departamenti vasitəsilə ABŞ-dan kənarda yerləşən Amerika konsulluqları vasitəsilə keçməlidirlər. İstisnalar yalnız "fövqəladə hallarda" ediləcək. USCIS əməkdaşlarına hər bir işi fərdi olaraq, bütün halları və təqdim olunan məlumatları nəzərə alaraq baxmaq tapşırılıb.
Almaz Həsənli
