Alimlər inqilabi süni intellekt peyvəndi yaratdılar
Alimlər süni intellektdən istifadə edərək gələcək pandemiyaları dayandıra və mutasiyalardan qoruya bilən universal bir peyvənd hazırladılar. Superantigen adlanan yeni texnologiya, yalnız bir inyeksiya ilə bütün virus ailələrinə qarşı immunitet yaratmağa imkan verir.
Bu barədə Oxuməni.az The Independent-ə istinadən məlumat verib.
Tədqiqatçılar süni intellektdən minlərlə ştammın genetik məlumatlarını təhlil etməsini istəyərək peyvənd yanaşmasını dəyişdiriblər. Maşın öyrənməsi virusların sabit fraqmentlərini müəyyən edib. Bu elementlər mutasiyalar zamanı faktiki olaraq dəyişməz qalır və insan immun sistemi hazırda məhz bunlara hədəf alır.
Kembric Universiteti və DIOSynVax alimləri Sarbeco dərmanını yaratdılar. Bu, bütün koronavirus ailəsinin xüsusiyyətlərini özündə birləşdirir və bədənin təbiətdə hələ mövcud olmayan virusları belə tanımasına imkan verir.
Zoonozlar Virus Laboratoriyasının professoru Conatan Qiney inkişafın arxasındakı səbəbi izah etdi:
"Covid pandemiyası bizə peyvəndləri nə qədər tez yarada biləcəyimizi öyrətdi, lakin biz hələ də köhnə paradiqmadan istifadə edirik. Söhbət münasibətlərindən asılı olaraq hər kəsə təsir edəcək bir peyvənd yaratmaqdan gedir."
Metodun effektivliyi artıq sınaqdan keçirilib. I mərhələdə 18-50 yaş arası 49 sağlam könüllü iştirak edib. Tədqiqat Kembric və Sauthemptonda aparılıb və nəticələr dərmanın tam təhlükəsizliyini təsdiqləyib.
Peyvənd yalnız SARS-CoV-2-yə qarşı işləməyib, həm də könüllüləri yarasa viruslarından qoruyub. Bu, heyvanlardan insanlara keçən yeni epidemiyaların qarşısını almaq üçün vacibdir.
Tədqiqatın ikinci mərhələsində 200-dən çox iştirakçı iştirak edəcək. Bu, peyvəndin effektivliyinin qəti təsdiqlənməsinə imkan verəcək.
Texnologiya yeni bir tətbiq metodundan istifadə edir: ənənəvi şprislər əvəzinə mikrofluidik jet istifadə olunur. Bu, ultra yüksək təzyiq altında nazik bir maye axınıdır və bir saniyənin qısa bir hissəsində birbaşa dəri hüceyrələrinə nüfuz edir.
Bu metodun bir neçə üstünlüyü var:
- ağrı və iynə qorxusunun olmaması;
- hüceyrələr tərəfindən DNT peyvəndinin sürətli mənimsənilməsi;
- toxuma zədələnməsi riskinin minimuma endirilməsi.
Hazırda həkimlər faktdan sonra hərəkət edirlər: peyvəndlər virus artıq yayıldıqdan sonra yaradılır. Sauthempton Universitetindən professor Saul Faust bu sistemi təsirsiz adlandırır, çünki xəstəliklər əczaçılıq sənayesindən daha sürətli inkişaf edir.
"Qrip, koronaviruslar və Ebola virus ailəsi kimi viruslar daim inkişaf edir və peyvəndlər təqdim edilənə qədər onlar zəif seçilə bilər - mövcud "reaktiv" peyvənd sistemi dəyişikliklərə uyğunlaşmaqda çətinlik çəkir", Faust deyir.
O, yeni bir peyvənd sinfinin bəşəriyyətə üstünlük, təkamüldən irəlidə qalmaq şansı verəcəyinə əmindir.
Bu yeni universal vaksin sinfi ümidvericidir. Onlar təkcə eyni anda birdən çox variantdan deyil, həm də potensial olaraq hələ ortaya çıxmayan və insanlara yayılmayan əlaqəli viruslardan qoruyur.
Professor vurğuladı: "Əgər bu yeni vaksin sinfini epidemiyadan əvvəl hazırlaya və klinik cəhətdən təkmilləşdirə bilsək, milyonlarla insanın həyatını xilas edə, karantinlərdən yayınmaq və iqtisadiyyatı qorumaq olar".
Dünya hazırda Ebola vaksininə ciddi ehtiyac duyur. ÜST Afrikada Ebola epidemiyası ilə bağlı vəziyyəti son dərəcə həyəcanverici adlandırıb.
Dünya bu yaxınlarda hantavirus xəbərləri ilə də sarsılıb. Məlum olub ki, maliyyə çatışmazlığı səbəbindən hantavirusa qarşı vaksin illərdir hazırlanır.
Əziz Mustafa
