Cənubi Koreyanın keçmiş prezidentinə daha 30 il həbs cəzası istənilib

Associated Press agentliyinin verdiyi məlumata görə, Cənubi Koreya prokurorları 2024-cü ildə Şimali Koreyanın paytaxtı Pxenyan üzərində dron uçuşları ilə bağlı keçmiş prezident Yun Sok-yol üçün 30 illik həbs cəzası istəyiblər.

Müstəntiqlərin sözlərinə görə, Yun ölkə daxilində hərbi vəziyyət elan etmək üçün bəhanə yaratmaq məqsədilə Şimali Koreya ilə münasibətləri qəsdən gərginləşdirməyə cəhd edib. O, düşmənə kömək etməkdə və səlahiyyətlərindən sui-istifadə etməkdə ittiham olunub.

Prokurorluq bu tələbi Seul Mərkəzi Rayon Məhkəməsində keçirilən məhkəmə prosesinin son mərhələsində açıqlayıb. Xüsusi prokuror Ço Eun-suk komandası iddia edib ki, Yun və onun yüksək vəzifəli hərbi rəsmiləri hərbi vəziyyət elan edilməzdən təxminən iki ay əvvəl Şimali Koreya üzərində dron uçuşları həyata keçirdikləri iddia edilən şəxslərdir.

Müstəntiqlər hesab edirlər ki, keçmiş prezident sonradan siyasi rəqiblərinə qarşı mübarizə aparmaq və "monopoliyaya almaq və səlahiyyətlərini genişləndirmək" üçün iki Koreya arasında hərbi münaqişəyə bənzər bir vəziyyət yaratmağa çalışıb.

Prokurorlar Yunun əsas müttəfiqi kimi təsvir edilən keçmiş müdafiə naziri Kim Yonq-hyun üçün 25 illik həbs cəzası istəyiblər. Müstəntiqlərin sözlərinə görə, o, hərbi vəziyyət tətbiq etmək planının hazırlanmasına kömək edib və silahlı qüvvələri bu məqsədlə yerləşdirib. Kim Yonq-hyun əvvəllər hərbi vəziyyət tətbiq etmək cəhdinin uğursuzluğundan qısa müddət sonra istefa verdiyi bildirilirdi.

2024-cü ilin oktyabr ayında Şimali Koreya Cənubi Koreyanın təbliğat vərəqələri atmaq üçün Pxenyan üzərində üç dəfə pilotsuz təyyarələr atdığını iddia etdi. Daha sonra iki ölkə arasında gərginlik kəskin şəkildə artdı. Müdafiə naziri əvvəlcə ittihamları qeyri-müəyyən şəkildə rədd etdi, lakin Cənubi Koreya Müdafiə Nazirliyi daha sonra Pxenyanın iddialarını nə təsdiqləyə, nə də təkzib edə biləcəyini bildirdi.

3 dekabr 2024-cü ildə Yun Sok-yul hərbi vəziyyət elan etdi. Televiziya çıxışında o, konstitusiya quruluşunu "dövlət əleyhinə qüvvələrdən" qorumağın vacibliyini bildirdi. Parlament daha sonra hərbi vəziyyəti etibarsız elan etdi: Milli Məclisdə toplanan üzvlər onun ləğvi üçün səs verdilər.

Hərbi vəziyyət təxminən altı saat davam etdi. Bundan sonra Cənubi Koreyada siyasi böhran başladı: parlamentin təzyiqi və kütləvi etirazlar altında Yun qərarını ləğv etdi və müxalifət impiçment barədə danışmağa başladı.

14 dekabr 2024-cü ildə parlament Yunu impiçment etdi. 300 üzvdən 204-ü lehinə səs verdi. Ötən ilin aprel ayında Cənubi Koreyanın Konstitusiya Məhkəməsi onu nəhayət vəzifəsindən uzaqlaşdırdı.

2025-ci ilin iyul ayında məhkəmə keçmiş prezident üçün ikinci həbs qərarı verdi. Həmin vaxt müstəntiqlər hərbi vəziyyətin tətbiq edilməsi cəhdi ilə bağlı yeni ittihamlarla onun məhkəməyəqədər həbsini istədilər.

2026-cı ilin fevral ayında Seul Mərkəzi Rayon Məhkəməsi Yun Sok-yeolu üsyana rəhbərlik etməkdə daha ağır ittihamla ömürlük həbs cəzasına məhkum etdi. Bundan əvvəl prokurorlar ölüm cəzası tələb etmişdilər.

Əziz MUSTAFA