Rusiya və Özbəkistan 2030-cu ilə qədər ticarət dövriyyəsini 30 milyard dollara çatdırmaq niyyətindədirlər
Rusiya və Özbəkistan 2030-cu ilə qədər qarşılıqlı ticarət dövriyyəsini əhəmiyyətli dərəcədə artırmaq niyyətindədirlər. Bu barədə bazar ertəsi Rusiya və Özbəkistan Hökumət Başçılarının Birgə Komissiyasının iclasında Rusiyanın Baş naziri Mixail Mişustin bildirib. Hazırda qarşılıqlı ticarət 2030-cu illə müqayisədə iki dəfə azdır. Bu arada, respublikada Rusiya kapitalı ilə 3000-dən çox müəssisə fəaliyyət göstərir və birgə investisiya layihələri portfelinin 44 milyard dollar olduğu təxmin edilir. Rusiyanın Özbəkistan iqtisadiyyatına investisiyaları da artır. Ekspertlər qeyd edirlər ki, 2022-ci ildən sonra Aİİ ölkələri Rusiyanın xarici dünya ilə iqtisadi əlaqələri üçün mərkəzə çevriləcək.
"Rusiya xarici ticarət həcminə görə Özbəkistanın aparıcı oyunçularından biridir. Keçən il qarşılıqlı ticarət təxminən 12,5% artıb və hazırda 1 trilyon rubla yaxınlaşır", - Mixail Mişustin iclasda bildirib. O, sözünə davam edərək bildirib ki, dövlət başçılarının əldə etdiyi razılaşmalara uyğun olaraq, biz bu rəqəmi 2030-cu ilə qədər əhəmiyyətli dərəcədə artırmalıyıq. "Bu cür planların həyata keçirilməsi üçün lazımi təməl mövcuddur", - deyə Rusiyanın Baş naziri vurğulayıb.
"Son beş ildə ikitərəfli ticarət ikiqat artıb və 2025-ci ilin sonuna qədər... 13 milyard dolları keçəcək. Məlumatlarımıza görə, bu müsbət tendensiya bu il də davam edib: bu ilin ilk iki ayında ticarət həcmi daha 30% artıb", - Özbəkistanın Baş naziri Abdulla Aripov bazar ertəsi keçirilən görüşdə bildirib.
Özbəkistanın Baş naziri qeyd edib ki, 2030-cu ilə qədər qarşılıqlı ticarəti 30 milyard dollara çatdırmaq üçün iki ölkə qarşılıqlı tədarük çeşidini genişləndirmək, yüksək əlavə dəyərli məhsullara diqqət yetirmək niyyətindədir.
2025-ci ilin sonuna qədər Rusiya ilə Özbəkistan arasında ticarət dövriyyəsi 12,4% artacaq. Bundan əlavə, mart ayının ortalarında iki ölkə arasında ticarətin artırılması üzrə İşçi Qrupun beşinci iclasında Rusiyanın İqtisadi İnkişaf naziri Maksim Reşetnikovun sözlərinə görə, ixrac 11,6%, Özbəkistandan idxal isə 14% artıb.
İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin məlumatına görə, Rusiyadan mineral məhsulların tədarükü 7,8% artıb. Metalların və metal məmulatlarının, əsasən dəmir və poladın ixracı 13,7% artıb, kimyəvi məhsulların, əsasən plastiklərin və əczaçılıq məhsullarının ixracı isə 23,4% artıb. Bundan əlavə, nazirlik ağac və sellüloz-kağız məhsullarının, əsasən şam ağacının tədarükünün artdığını bildirib.
İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin məlumatına görə, Özbəkistan da öz növbəsində Rusiyaya qida və kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracını qoz-fındıq, meyvə və tərəvəz hesabına təxminən üçdə bir artırıb. Tekstil, geyim, pambıq və mis ixracı da artıb. Özbəkistanın İnvestisiya, Sənaye və Ticarət naziri Laziz Kudratov vurğulayıb ki, "Ardıcıl və məhsuldar əməkdaşlıq nəticəsində Rusiyanın Özbəkistanın ümumi ticarət dövriyyəsindəki payı 16,6%-ə çatıb ki, bu da respublikanın əsas ticarət tərəfdaşları arasında ikinci ən yüksək göstəricidir".
Özbəkistan statistikasına görə, Özbəkistanın Rusiya ilə xarici ticarət dövriyyəsi 2025-ci ilin sonuna qədər 8,5% artaraq təxminən 13 milyard dollara çatıb. Bu, Rusiyanı respublikanın ikinci ən böyük ticarət tərəfdaşına çevirir. Müqayisə üçün, Özbəkistan və Çin arasında qarşılıqlı ticarət 2025-ci ilin sonuna qədər 17,2 milyard dolları keçib ki, bu da 21,2% pay təşkil edir.
Eyni zamanda, Rusiya Özbəkistanın ixrac strukturunda lider mövqeyini qoruyub saxlayıb. 2025-ci ildə Rusiyaya ixrac edilən mal və xidmətlərin həcmi 4,3 milyard dollar təşkil edib ki, bu da 2024-cü ilin göstəricisindən təxminən 20% çoxdur. 2025-ci ildə Rusiyadan Özbəkistana idxalın həcmi 8,6 milyard dollardan çox olub ki, bu da 2024-cü ilin göstəricisindən təxminən 10% çoxdur. Özbəkistanın ümumi xarici ticarət dövriyyəsi 2025-ci ildə 81,2 milyard dolları keçib ki, bu da 20,7% artım deməkdir.
Lakin qarşılıqlı ticarəti 30 milyard dollara çatdırmaq üçün illik artım tempi ən azı 17% olmalıdır ki, bu da Rusiya ixracının 2,7 dəfə, Özbəkistan ixracının isə 3,6 dəfə artmasını nəzərdə tutur.
Energetika iki ölkə arasında əməkdaşlığın əsas sahəsidir. Rusiya artıq Özbəkistanda Rusiya layihəsi əsasında inteqrasiya olunmuş nüvə elektrik stansiyasının tikintisinə başlayıb. "Bu genişmiqyaslı təşəbbüsün həyata keçirilməsi, şübhəsiz ki, Özbəkistan iqtisadiyyatına və sosial sahəsinə əlavə təkan verəcək, onilliklər ərzində sakinlərə və müəssisələrə dinc nüvə enerjisi təchizatını təmin edəcək", - deyə Mişustin vurğulayıb.
Xatırladaq ki, Özbəkistanın Cizzax bölgəsində "Rosatom"un iştirakı ilə nüvə elektrik stansiyası (AES) tikilir. Stansiya yüksək güclü (hər biri 1000 MVt) və aşağı güclü (hər biri 55 MVt) enerji bloklarından ibarət olacaq. Layihə Özbəkistanın ümumi elektrik enerjisi tutumunu artırmağı və ölkənin enerji balansını şaxələndirməyi hədəfləyir. Bu, ölkənin ilk AES-idir. Aripov bazar ertəsi günü vurğulayıb ki, "Eyni zamanda, Özbəkistan dünyada həm kiçik, həm də böyük nüvə elektrik stansiyasını eyni ərazidə yerləşdirən ilk ölkə olacaq".
Bundan əlavə, Rusiya nefti və təbii qazının tədarükünün davam etdirilməsi və artırılması barədə razılıq əldə edilib.
Əziz MUSTAFA
