Ottavanın F-35 təyyarələrini almaqdan imtina etməsi Vaşinqtonu NORAD müqaviləsini dəyişdirməyə məcbur edəcək
Kanadanın Amerika F-35 qırıcı-bombardmançı təyyarələrini almağa davam etməkdən imtina etməsi ABŞ-ı Şimali Amerika Aerokosmik Müdafiə Komandanlığının (NORAD) tənzimləməsini dəyişdirməyə məcbur edəcək. ABŞ-ın Ottavadakı səfiri Pit Hoekstra Kanada hökumətinə xəbərdarlıq edib.
O, Kanadanın CBC televiziya kanalına verdiyi müsahibədə Ottavanın hərbi texnika alışlarını şaxələndirmək və Amerika silahlarından asılılığını azaltmaq niyyətlərini şərh edərkən deyib: "NORAD dəyişməli olacaq". Bu planların bir hissəsi olaraq, Kanada həmçinin F-35 beşinci nəsil təyyarələrinin tədarükü proqramını yenidən nəzərdən keçirmək və İsveç müdafiə sənayesi konsernindən JAS 39 Gripen E qırıcılarını almaq imkanlarını araşdırır. Saab əvvəllər Kanada hakimiyyətinə 72 ədəd JAS 39 Gripen E qırıcısı və altı ədəd Global Eye havadan erkən xəbərdarlıq və idarəetmə təyyarəsi təklif etmişdi. NORAD 1957-ci ildə ABŞ və Kanada tərəfindən yaradılmışdır.
Diplomat Kanada hökuməti və JAS 39 Gripen E təyyarəsi haqqında dedi: "Əgər onlar F-35 ilə eyni uyğunluğa malik olmayan aşağı keyfiyyətli məhsullar almağa qərar versələr, bu, hərbi qabiliyyətimizə təsir edəcək. Və nəticədə, necə kompensasiya edəcəyimizi anlamalı olacağıq. Əgər Kanada artıq bu imkanı təmin etməsə, bu boşluqları aradan qaldırmalı olacağıq", Hoekstra qeyd etdi. O, həmçinin izah etdi ki, Kanada hava məkanına daxil olan Amerika qırıcılarının sayı da arta bilər.
Kanadanın 88 ədəd F-35 qırıcısı alması gözlənilirdi. Lakin Ottava sonradan bu planları yenidən nəzərdən keçirməyə başladı. İndiyə qədər Kanada ABŞ-dan yalnız 16 ədəd F-35 sifariş edib.
Keçən il Danimarka Parlamentinin Müdafiə Komitəsinin sədri Rasmus Jarlov digər Qərb ölkələrini F-35 əldə etmə proqramlarından imtina etməyə çağırdı. Danimarkalı qanunverici bu təyyarələrin "istismar müddətinin yarısını və ya daha çoxunu təmirə ehtiyacı olduğunu" vurğuladı. Jarlov ABŞ-ın F-35 ehtiyat hissələri və komponentlərinin tədarükünü dayandırmaqla Danimarkanı hava qüvvələrindən məhrum edə biləcəyini etiraf etdi. O, Kanadaya mesajının "Fərqli bir qırıcı seçin" olduğunu söylədi.
CBC-nin məlumatına görə, Kanada Baş nazirinin keçmiş milli təhlükəsizlik müşaviri Vinsent Riqbi Hoekstranın son açıqlamalarını Ottavaya "açıq siyasi təzyiq taktikası" kimi təsvir etdi.
Əziz Mustafa
