İndoneziyanın mağara rəsmləri dünyanın ən qədim nümunələri ola bilər

Alimlər dünyanın ən qədim mağara rəsmlərini aşkar ediblər. İndoneziyanın hələ də az öyrənilmiş bölgəsindəki mağara divarlarındakı əl izlərinin ən azı 67 800 il əvvələ aid olduğu güman edilir. Oxuməni.az xəbər verir ki, elmi tədqiqatın nəticələri "Nature" jurnalında dərc olunub.
Sulavesi adasında indoneziyalı və avstraliyalı tədqiqatçılar tərəfindən öyrənilən açıq qəhvəyi rəngli izlər, mağara divarlarına sıxılmış ovucun üzərinə piqment püskürtməklə yaradılıb və onların konturunu qoyub. Bəzi barmaq ucları da qəsdən dəyişdirilərək daha iti görünməsi təmin edilib.
Əl izlərini qoyan əllərin kimə aid olduğu hələ dəqiq deyil. Onlar bu bölgədə yaşamış və nəticədə nəsli kəsilməzdən əvvəl əcdadlarımız “Homo sapiens” ilə qarşılıqlı əlaqədə ola bilən qədim insan icmasına, yəni “Denisovalılar”a aid ola bilər.
Və ya bunlar Afrikadan ayrılan və o zaman Yaxın Şərq və Avstraliyadan keçən müasir insanların izləri ola bilərdi. Mağara rəsmlərindəki incə detallar, o cümlədən qəsdən dəyişdirilmiş barmaq ucları insan əlinə işarə edir.
Cənub-şərqi Sulavesidən olan yeni sənət nümunələri mağara divarlarında aşkar edilmiş ən qədim nümunələrdir. Qriffit Universitetindən tədqiqatın müəllifi Maksim Ober bildirib ki, bu trafarelər həm də paylaşılan mədəni təcrübə ola bilən daha mürəkkəb mağara sənəti ənənəsinə dəlalət edir.
Bu prehistorik sənət forması İndoneziya adasında çiçəklənən bir sənət mədəniyyətinin mövcud olduğunu göstərir. Təsvirlərin yaşını müəyyən etmək üçün tədqiqatçılar rəsmlərin üzərində əmələ gələn mineral qabıqları tarixləşdiriblər.
Alimlər erkən insanların nöqtələrdən və xətlərdən özlərinin və ətrafdakı dünyanın daha mənalı təsvirlərinə keçərək sənət yaratmağı nə vaxt öyrəndiklərini anlamağa çalışırlar. Bu mağara rəsmləri insan yaradıcılığının yaranma xronologiyasını dəqiqləşdirməyə kömək edir.
Digər təsvirlər, o cümlədən insan fiquru, quş və atlara bənzər heyvanlar, adanın eyni hissəsində aşkar edilmiş, daha sonrakı dövrlərə aid olduğu ortaya çıxdı; bəziləri təxminən 4000 il əvvələ təsadüf edir.
İndoneziya dünyanın ən erkən mağara rəsmlərindən bəziləri ilə tanınır və alimlər bütün dünyada saysız-hesabsız qədim sənət nümunələrini təhlil ediblər, o cümlədən yüz minlərlə il yaşı olan sümüklər və daşlar üzərindəki sadə işarələr. Cənubi Afrikada bir daş parçasındakı çarpaz cizgilər təxminən 73 000 il əvvələ aiddir.
Almaz Həsənli